लवकरच तुरीचे भाव वाढणार ? आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेत….
तुरीच्या (अरहर) किमती भविष्यात वाढतील का, हे अनेक घटकांवर अवलंबून आहे. उत्पादन, मागणी, हवामान, सरकारी धोरणे आणि आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठ यासारख्या महत्त्वाच्या बाबी तुरीच्या किमतींवर परिणाम करतात. चला याचा सखोल अभ्यास करूया.
- उत्पादन आणि हवामानाचा प्रभाव
तुरीचे उत्पादन प्रामुख्याने महाराष्ट्र, कर्नाटक, मध्य प्रदेश, उत्तर प्रदेश आणि तेलंगणा राज्यांमध्ये होते.
जर पावसाळा अनियमित राहिला किंवा अतिवृष्टी/कोरडे वातावरण राहिले, तर उत्पादन घटू शकते.
उत्पादनात घट झाल्यास बाजारात तुरीचा पुरवठा कमी होऊन भाव वाढू शकतात.
एल-निनो किंवा अन्य हवामान बदलांचे प्रभावही तुरीच्या उत्पादनावर मोठा परिणाम करू शकतात.
- मागणी आणि पुरवठा
तुरीची मागणी भारतात मोठ्या प्रमाणावर आहे कारण डाळींपैकी तुरीला सर्वाधिक प्राधान्य दिले जाते.
जर मागणी वाढली आणि पुरवठा कमी राहिला, तर किमती वाढू शकतात.
तुरीच्या साठवणुकीवर व्यापारी आणि सरकार कोणत्या धोरणांचा अवलंब करतात, यावरही भाव ठरतात.
- सरकारी धोरणे आणि MSP
सरकार तुरीसाठी किमान आधारभूत किंमत (MSP) ठरवते, जी शेतकऱ्यांसाठी फायद्याची असते.
2024-25 मध्ये जर MSP वाढवण्यात आली, तर बाजारातील तुरीच्या किमती वाढण्याची शक्यता असेल.
सरकार वेळोवेळी आयात-निर्यात धोरणे बदलते.
जर सरकारने तुरीच्या आयातीवर निर्बंध घातले, तर स्थानिक किमती वाढू शकतात.
जर आयात वाढवली, तर भाव नियंत्रणात राहतील.
- आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठ आणि आयात-निर्यात
भारत तुरीसाठी मोठ्या प्रमाणावर म्यानमार, आफ्रिकन देश आणि मोजांबिक यासारख्या देशांवर अवलंबून आहे.
जर या देशांमध्ये उत्पादन घटले किंवा तुरीच्या निर्यातीवर निर्बंध आले, तर भारतात किमती वाढण्याची शक्यता आहे.
जागतिक बाजारातील तुरीच्या किमती वाढल्यास त्याचा थेट परिणाम भारतातील बाजारभावांवर होईल.
- व्यापाऱ्यांचा साठवणूक कल आणि सट्टेबाजीचा प्रभाव
मोठे व्यापारी आणि होलसेल डीलर्स जर साठवणूक वाढवली आणि कमी पुरवठा केला, तर कृत्रिमरीत्या भाव वाढवले जाऊ शकतात.
सरकारने साठवणुकीवर निर्बंध लावले, तर किमती स्थिर राहतील.
सध्या आंतरराष्ट्रीय पातळीवर तुरीच्या बाजारपेठेत काही महत्त्वाच्या घडामोडी घडत आहेत. म्यानमार, मोजांबिक, आणि तंजानिया यांसारख्या देशांमध्ये तुरीचे उत्पादन चांगले झाले आहे, ज्यामुळे जागतिक पुरवठा स्थिर आहे. तथापि, भारतातील वाढती मागणी आणि स्थानिक उत्पादनातील अनिश्चितता यामुळे आयातीवर अवलंबित्व वाढले आहे. आंतरराष्ट्रीय बाजारात तुरीच्या किमती स्थिर असल्या तरी, भारतातील चलन विनिमय दरातील बदल आणि आयात शुल्क यांसारख्या घटकांमुळे स्थानिक बाजारात किमतींवर प्रभाव पडू शकतो. शेतकरी आणि व्यापाऱ्यांनी या आंतरराष्ट्रीय घडामोडींवर लक्ष ठेवून आपल्या व्यापार धोरणांची आखणी करावी.
निष्कर्ष – तुरीचे भाव वाढतील का?
- जर हवामान प्रतिकूल राहिले, उत्पादन घटले, आणि मागणी वाढली, तर भाव वाढण्याची शक्यता जास्त आहे.
- जर सरकारने आयात कमी केली आणि MSP वाढवली, तर किमती वाढू शकतात.
- मात्र, जर आयात मोठ्या प्रमाणावर झाली आणि व्यापाऱ्यांनी मोठा साठा बाजारात आणला, तर भाव स्थिर राहू शकतात किंवा कमी होऊ शकतात.
तरीही, आगामी महिन्यांत हवामान, सरकारी धोरणे, आणि आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेतील घडामोडी यावर लक्ष ठेवणे आवश्यक आहे.