हा गहू शेतकऱ्यांना बनवतो मालामाल,हेक्टरी 60 क्विंटल उत्पादन तर भाव 3500 ते 4000 रुपये क्विंटल

इतर जातींपेक्षा अनेक पट जास्त उत्पादन देणारे गव्हाचे वाण

Advertisement

हा गहू शेतकऱ्यांना बनवतो मालामाल,हेक्टरी 60 क्विंटल उत्पादन तर भाव 3500 ते 4000 रुपये क्विंटल.

टीम कृषियोजना

Advertisement

खरीप हंगामानंतर पिकांचा रब्बी हंगाम येत आहे. रब्बीच्या मुख्य अन्न पिकांमध्ये गहू पीक हे प्रमुख आहे. याशिवाय भात, हरभरा, वाटाणा, बार्ली, मसूर, तूर आदी पिके या हंगामात घेतली जातात. मोहरी हे या हंगामातील प्रमुख व्यावसायिक पीक आहे. गहू हे असे पीक आहे जे भारतातील प्रत्येक राज्यात केले जाते परंतु त्याची सर्वात फायदेशीर जात शरबती गहू आहे. होय, या जातीमुळे शेतकऱ्यांना गव्हाच्या सामान्य पिकांपेक्षा अनेक पटींनी नफा मिळतो. गव्हाच्या पिकाची पेरणी अद्याप सुरू झालेली नाही, मात्र येत्या काही दिवसांत शेतात गव्हाची पेरणी होणार आहे, त्याआधी शेतकरी बांधवांनी आतापासूनच ठरवावे की, यावेळी फक्त शरबती गव्हाचीच पेरणी करायची आहे. शरबती गव्हाची ही जात 306 या नावानेही ओळखली जाते. त्याची लागवड मुख्यतः मध्य प्रदेश व आता महाराष्ट्रात देखील केली जाते. साधारणत: गव्हाचा भाव 2 हजार ते 2500 रुपये प्रतिक्विंटल असला तरी शरबती गव्हाचा भाव 3,500 ते 4,000 रुपयांपर्यंत आहे.

हे ही पहा..

Advertisement

आगाऊ बुकिंग करून शरबती गव्हाची पेरणी केली जाते

गव्हाच्या पारंपारिक लागवडीव्यतिरिक्त, त्याच्या प्रीमियम जाती शरबतीची देखील आगाऊ बुकिंग पद्धतीने लागवड केली जाते. आगाऊ बुकिंग अंतर्गत शेतकरी बाजारातील मागणीनुसार शरबती गव्हाची लागवड करतात. त्यामुळे शरबती गव्हाला सर्वसाधारण वाणांच्या तुलनेत 4000 ते 5000 रुपये प्रतिक्विंटल भाव मिळतो. बाजारात शरबती गव्हाची किमान किंमत 2800 ते 3500 रुपये आहे. शरबती गव्हाची आवक कमी असल्याने त्याचे भाव बाजारात चढेच आहेत. त्याच वेळी, शेतकरी आगाऊ बुकिंगसाठी मंडईबाहेर चांगल्या किमतीत गहू विकतात. खरे सांगायचे तर शरबती गव्हाची लागवड ही शेतकऱ्यांसाठी वरदानापेक्षा कमी नाही.

शरबती गव्हाच्या दाण्यांची ओळख

शरबती हा गव्हाच्या विशिष्ट जातीचा एक खास ट्रेडमार्क असला तरी त्याच्या दाण्यांच्या ओळखीबद्दल बोललो तर या जातीच्या धान्यांमध्ये एक वेगळीच चमक दिसून येते. त्याचे दाणे गोल व चमकदार असतात. ही चमक रासायनिक पोटॅश गुणधर्मामुळे आहे. शरबती गहू खाण्यास स्वादिष्ट आहे. या गव्हामध्ये ग्लुकोज आणि सुक्रोजसारख्या साध्या शर्करांचं प्रमाण जास्त असतं. याव्यतिरिक्त, सर्व धान्य समान आकाराचे आहेत. हे गोल्डन ग्रेन आणि एमपीचे गहू म्हणून देखील ओळखले जाते. मध्य प्रदेश व्यतिरिक्त पंजाब, हरियाणा, उत्तर प्रदेशमध्येही शरबती गव्हाची लागवड केली जाते.

Advertisement

शरबती गव्हाची लागवड कशी करावी?

शरबती गव्हाच्या लागवडीच्या काही खास पद्धती आहेत. त्याच्या लागवडीसाठी, सर्वप्रथम, चार-पाच नांगरणीनंतर, एक गादी लावा आणि जमीन भुसभुशीत झाल्यानंतर, गव्हाची पेरणी करा. ओलाव्यासाठी प्रथम पालव्याच्या स्वरूपात पाणी द्यावे. या प्रकारच्या गव्हाच्या लागवडीत रासायनिक खतांचा अजिबात वापर करू नये हे लक्षात ठेवा. हा गहू बिगर बागायत क्षेत्रातही घेता येतो. त्यासाठी कमी सिंचन लागते. चिकणमाती माती यासाठी अधिक योग्य आहे. साधारणपणे हा गहू तीन ते चार सिंचनात तयार होतो. त्याची उंची सुमारे 5 फूट वाढते. नोव्हेंबरच्या पहिल्या आठवड्यात गव्हाची पेरणी सुरू होते.

देशाच्या या भागांमध्ये शरबती गव्हाचे उत्पादन अधिक होते

शरबती गव्हाचे उत्पादन भारतात सर्वाधिक मध्य प्रदेशात होते. त्यापाठोपाठ उत्तर प्रदेश, पंजाब आणि हरियाणा ही सर्वाधिक उत्पादक राज्ये आहेत. मध्य प्रदेशात, विदिशा, होशंगाबाद, नरसिंगपुरा, हरदा, अशोक नगर, भोपाळ आणि माळवा प्रदेशांव्यतिरिक्त सीहोर जिल्ह्यात शरबती गव्हाची सर्वाधिक लागवड केली जाते. शरबती गव्हाचे उत्पादन इतर गव्हाच्या वाणांच्या तुलनेत कमी असल्याने लोक कमी जमिनीवर या गव्हाची लागवड करतात. जिथे पूर्वी चांगल्या पावसामुळे हरभऱ्याचे क्षेत्र जास्त होते तिथे आता शरबती गव्हाचीही लागवड केली जाते. सिहोर जिल्ह्यात 40390 हेक्टर क्षेत्रात शरबती गव्हाची लागवड केली जाते आणि वार्षिक उत्पादन 109053 मेट्रिक टन आहे. दुसरीकडे, योग्य पद्धतीने लागवड केल्यास ते 8 ते 12 क्विंटल प्रति बिघा म्हणजेच 55 ते 60 क्विंटल प्रति हेक्टर उत्पादन देते. शरबती गव्हाचे उत्पादन इतर गव्हाच्या वाणांच्या तुलनेत थोडे कमी आहे, कारण ते सेंद्रिय शेतीप्रमाणेच घेतले जाते.

Advertisement

शरबती गव्हाचा सात राज्यात पुरवठा केला जातो

शरबती गव्हाचे सर्वाधिक उत्पादन मध्य प्रदेशातील सिहोर जिल्ह्यात होते. यासह नरसिंगपुरा, होशंगाबाद, हरदा, अशोक नगर, भोपाळ आणि माळवा या जिल्ह्यांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर लागवड केली जाते. सिहोर येथील शरबती गहू तामिळनाडू, गुजरात, चेन्नई, मुंबई, हैदराबाद, दिल्ली आणि हिमाचल प्रदेश या भारतातील सात राज्यांमध्ये पाठविला जातो. येथील कंपन्या स्वत: येऊन येथे गहू खरेदी करतात.

शरबती गहू अनेक वैशिष्ट्यांनी परिपूर्ण आहे

  1. शरबती गव्हाची अनेक वैशिष्ट्ये आहेत जी त्याला गुणवत्ता देतात. येथे त्याची वैशिष्ट्ये आहेत:
  2. शरबती गहू गोल आणि चमकदार असतो. त्याची चव गोड असते.
  3. त्याचे धान्य घन आणि जड आहे. त्यात पोटॅशचे प्रमाण जास्त असल्याने हे घडते.
  4. C 306 शरबती गव्हामध्ये ग्लुकोज, साखर, सुक्रोज भरपूर प्रमाणात असते.
  5. एकूणच, शरबती गहू हा गव्हाचा सुधारित वाण इतर वाणांच्या तुलनेत अनेक पटींनी अधिक उत्पादन देत आहे. त्याचा बाजारभावही जवळपास दुप्पट आहे. अशा परिस्थितीत गव्हाच्या या जातीची लागवड करणे शेतकर्‍यांसाठी खूप फायदेशीर ठरू शकते.

Advertisement

Related Articles

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Back to top button
Don`t copy text!

Adblock Detected

Please consider supporting us by disabling your ad blocker