औषधी शेती: औषधी वनस्पतींमुळे शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढेल ; या वनस्पतींची लागवड करून कमवा तीनपट नफा.

औषधी शेती आणि शेतकऱ्यांसंदर्भात शासनाची योजना याचा लाभ घ्या.

Advertisement

औषधी शेती: औषधी वनस्पतींमुळे शेतकऱ्यांचे उत्पन्न वाढेल ; या वनस्पतींची लागवड करून कमवा तीनपट नफा. Medicinal farming: Medicinal plants will increase the income of farmers; Earn three times the profit by cultivating these plants.

 

Advertisement

टीम कृषी योजना / Krushi Yojana

देशाला स्वावलंबी बनवण्याच्या आणि शेतकऱ्याचे उत्पन्न दुप्पट करण्याच्या उद्देशाने सरकार देशातील औषधी वनस्पतींच्या लागवडीवर भर देत आहे. यासाठी अनेक मोहिमा सुरू केल्या आहेत. या अंतर्गत, सामान्य जनता आणि शेतकऱ्यांना औषधी वनस्पती लावण्यासाठी प्रोत्साहित केले जात आहे. आयुष मंत्रालयाने देशात 45 ठिकाणी ‘आयुष तुमच्या द्वारी’ ही मोहीम सुरू केली आहे. आयुष राज्यमंत्री डॉ. मुंजापारा महेंद्रभाई यांनी आयुष भवन येथे कर्मचाऱ्यांना औषधी वनस्पतींचे वाटप करून या अभियानाची सुरुवात केली. याप्रसंगी एका मेळाव्याला संबोधित करताना डॉ.मुंजापारा यांनी लोकांना औषधी वनस्पती दत्तक घेण्याचे आणि त्यांच्या कुटुंबाचा एक भाग म्हणून त्यांची काळजी घेण्याचे आवाहन केले. गेल्या दीड वर्षात केवळ भारतातच नव्हे तर जगभरात औषधी वनस्पतींच्या मागणीमध्ये मोठ्या प्रमाणात वाढ झाली आहे. यामुळेच अश्वगंधा अमेरिकेत तिसऱ्या क्रमांकावर सर्वाधिक विक्री होणारे उत्पादन बनले आहे.

Advertisement

या औषधी वनस्पतींचे मोहिमेअंतर्गत वितरण करण्यात येणार आहे

या मोहिमेच्या प्रारंभाशी संबंधित उपक्रमांमध्ये 21 राज्ये सहभागी होत असून या कालावधीत दोन लाखांहून अधिक रोपांचे वाटप केले जाईल. या मोहिमेचा उद्देश वर्षभरात देशभरातील 75 लाख घरांमध्ये औषधी वनस्पतींचे वितरण करणे आहे. या औषधी वनस्पतींमध्ये तेजपट्टा, स्टीव्हिया, अशोक, जटामांसी, गिलोय/गुडुची, अश्वगंधा, कुमारी, शतावरी, लेमनग्रास, गुग्गुळू, तुळशी, सर्पगंधा, कलमेघ, ब्राह्मी आणि आवळा यांचा समावेश आहे.

ही महत्वाची माहिती पहा – कांद्याची दरवाढ: लवकरच कांद्याची किंमत दुप्पट होऊ शकते, जाणून घ्या काय आहे भाव वाढीची शक्यता.

देशात 75 हजार हेक्टरवर औषधी वनस्पतींची लागवड

आयुष मंत्रालयाच्या अंतर्गत राष्ट्रीय औषधी वनस्पती मंडळाने (NMPB) देशभरात वनौषधींच्या लागवडीला प्रोत्साहन देण्यासाठी राष्ट्रीय मोहीम सुरू केली आहे. मोहिमेअंतर्गत, देशभरात पुढील एक वर्षात 75 हजार हेक्टर क्षेत्रात वनौषधींची लागवड केली जाईल. कार्यक्रमाची सुरुवात उत्तर प्रदेशातील सहारनपूर आणि महाराष्ट्रातील पुणे येथून करण्यात आली आहे.

Advertisement

अमृत ​​महोत्सवाअंतर्गत शेतकऱ्यांना औषधी वनस्पतींचे वाटप

आझादीच्या अमृत महोत्सवानिमित्त पुण्यातील शेतकऱ्यांना औषधी वनस्पतींचे वाटप करण्यात आले. ज्यांनी आधीच औषधी वनस्पतींची लागवड केली आहे त्यांचा सन्मान करण्यात आला. सेंट्रल कौन्सिल फॉर रिसर्च इन युनानी मेडिसिन (सीसीआरयूएम) चे उपमुख्य कार्यकारी अधिकारी डॉ.चंद्रशेखर सावल म्हणाले की, या प्रयत्नामुळे देशातील औषधी वनस्पतींच्या पुरवठ्यात आणखी गती येईल. यावेळी 75 शेतकऱ्यांना एकूण 7500 औषधी वनस्पतींचे वितरण करण्यात आले. याशिवाय 75 हजार रोपांचे वाटप करण्याचे उद्दिष्टही निश्चित करण्यात आले आहे.

Advertisement

औषधी शेतीचे फायदे

औषधी शेतीचा खर्च इतर पिकांच्या तुलनेत कमी आहे.

औषधी शेतीमध्ये नैसर्गिक आपत्तीमुळे होणारे नुकसान कमी असते.

Advertisement

नीलगाय या पिकांचे नुकसान करत नाही.

वन औषधी वनस्पतींची लागवड शेतकऱ्याना त्यांच्या उत्पन्नाचे प्रमुख साधन बनू शकते.

Advertisement

औषधी शेतीला प्रोत्साहन देऊन देश औषधांच्या उपलब्धतेच्या बाबतीतही स्वयंपूर्ण होईल.

कापूस उत्पादक शेतकऱ्यांसाठी आनंदाची बातमी: कापसाचा भाव 8200 रुपये प्रति क्विंटलवर पोहोचला

कोरोना संसर्गाच्या युगात औषधी शेतीचा शेतकऱ्यांना फायदा झाला

कोरोना महामारी दरम्यान, लोकांनी आपली रोगप्रतिकार शक्ती मजबूत करण्यासाठी मोठ्या प्रमाणावर आयुर्वेदिक औषधांचा वापर केला. बाजारातील या वाढीमुळे औषधी पिके करणाऱ्या शेतकऱ्यांच्या नफ्यात वाढ झाली. यूपीच्या सहारनपूरमध्ये सुमारे 95 हेक्टर क्षेत्रात तुळशी, सातवार, घृत कुमारी (एलोविरा), रुसा (कार्डस मॅरीनाक मिल्क थिसल), राखी बेल (पेसिया फ्लोरा), अल्फा-अल्फा (लुरसान) इत्यादी औषधी पिके घेतली जात आहेत. कोरोनाच्या काळात औषधी शेती करणाऱ्या शेतकऱ्यांनी भरपूर नफा कमावला आहे. एवढेच नाही तर सहारनपूरमधील शिवालिक पर्वत रांगेच्या पायथ्याशी भरपूर औषधी वनस्पती आहेत. येथे वनौषधींची लागवडही मोठ्या प्रमाणावर केली जाते, त्यामुळे सहारनपूर हे औषध शेतीचे केंद्र बनत आहे.

Advertisement

औषधी शेतीसाठी सरकारी अनुदान / औषधी शेतीवर अनुदान

युपी मध्ये औषधी पीक योजनेअंतर्गत शेतकऱ्यांना अनुदान दिले जाते. राज्यातील 52 जिल्ह्यांसाठी ही योजना लागू करण्यात आली आहे. सर्व जिल्ह्यांसाठी विविध पिकांची निवड करण्यात आली आहे. या योजनेअंतर्गत अश्वगंधा, कलमेघ, शतावरी, तुळशी आणि कोरफड औषधांच्या लागवडीवर अनुदान दिले जाते. योजनेअंतर्गत शेतकर्‍यांना कृषी अभिसरण, साठवण, मूल्यवर्धन आणि मार्केटिंगद्वारे लाभ मिळत आहे. त्यांचे उत्पन्न वाढवण्यासाठी. योजनेअंतर्गत, पीक व्यवस्थापनाखाली कोरडे शेड उभारण्यासाठी, शेतकरी/उद्योजकांना 50 टक्के अनुदान, जास्तीत जास्त 5 लाख रुपये, आणि औषधी पीक उत्पादने साठवण्यासाठी स्टोरेज गोदाम स्थापन करण्यासाठी, 10 लाख युनिट खर्च शेतकऱ्यांना मिळतील. /उद्योजक

कोणत्या औषधी पिकावर किती सबसिडी

अश्वगंधाच्या लागवडीसाठी, प्रति हेक्टर 36602.50 रुपयांच्या युनिट किमतीच्या तुलनेत जास्तीत जास्त 10980.75 रुपयांना 30 टक्के अनुदान दिले जाईल.

Advertisement

कलमेघच्या लागवडीसाठी, प्रति हेक्टर 36602.50 रुपये खर्च युनिटच्या तुलनेत 30 टक्के अनुदान, जास्तीत जास्त 10980.75 रुपये दिले जातील.

शतावरीच्या लागवडीसाठी, प्रति हेक्टर 91506.25 रुपये खर्च युनिटच्या विरूद्ध, देय अनुदानाच्या 30 टक्के जास्तीत जास्त 27451.80 रुपये दिले जातील.

Advertisement

तुळशी लागवडीसाठी, प्रति हेक्टर 43923 रुपये युनिट खर्चाच्या तुलनेत जास्तीत जास्त 13176.90 रुपयांना 30 टक्के अनुदान दिले जाईल.

कोरफड लागवडीसाठी, प्रति हेक्टर 62224.25 रुपये युनिट खर्चाच्या विरोधात जास्तीत जास्त 18672.20 रुपयांना 30 टक्के अनुदान दिले जाईल.

Advertisement

औषधी शेती करणाऱ्या शेतकऱ्यांपुढे काय समस्या आहे

यूपीमध्ये औषधी शेती करणारे शेतकरी म्हणतात की आतापर्यंत त्यात बरीच सुधारणा आवश्यक आहे. औषधी शेती करणे सर्वात महत्वाचे आहे, प्रथम ते विकण्याचा सौदा निश्चित केला पाहिजे. म्हणूनच बहुतेक औषध उत्पादक शेतकऱ्यांनी पिकांची विक्री करण्यासाठी कंपन्यांशी करार केले आहेत. उरलेले पीक घाऊक व्यापाऱ्यांना विकले जाते. या व्यतिरिक्त, अनेक शेतकरी त्याच्या विक्री किंमतीबद्दल तक्रार करत आहेत की कंपनीकडून औषधी पीक कमी किंमतीत खरेदी केले जात आहे. याचा त्यांना पाहिजे तेवढा लाभ मिळत नाही.

Medicinal farming: Medicinal plants will increase the income of farmers; Earn three times the profit by cultivating these plants.

Advertisement

Related Articles

3 Comments

  1. आषोधी वनस्पती आश्वगंधा ची लागवड केली आहे तरी आपण अनुदान किती आहे.राज्य महाराष्ट्र जिल्हा लातूर

  2. आश्वगंधा आषोधी वनस्पती साठी अनुदान आज्यृ कुठे करावा

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Back to top button
Don`t copy text!

Adblock Detected

Please consider supporting us by disabling your ad blocker